Heeft de flexitarier de toekomst?

Pas de laatste jaren merkt Esther van Etten dat het besef dat we te veel vlees eten, begint door te dringen in de maatschappij. ‘Het eten van minder vlees is een belangrijk aandachtspunt dat ik meeneem in mijn adviezen en gesprekken met cliënten en sporters. Voorheen wilden mensen me weleens vreemd aankijken. Vlees is toch lekker? Nu is men er veel bewuster mee bezig. Het wordt bijna vanzelfsprekend om wat minder vlees te eten. Dat was een aantal jaar geleden wel anders.’

Flexitariër
Steeds meer mensen gaan door het leven als een zogeheten flexitariër, iemand die het vlees zo nu en dan laat staan. Een goede zaak, vindt Van Etten. ‘In eerste instantie voor het milieu.’ Vooral de productie van rundvlees laat haar sporen na: koeien hebben ruimte nodig, wat in sommige landen leidt tot ontbossing. Van Etten: ‘Ook daarom zeg ik: laat het vlees af en toe staan.’
Bovendien kleven er gezondheidsrisico’s aan vleesconsumptie. ‘Er is momenteel veel aandacht voor bewerkt vlees als patés en worsten. Het is inderdaad niet gezond om daar veel van te eten. Daarnaast leidt het eten van te veel rood vlees tot een verhoogd risico op darmkanker. Maar,’ zegt Van Etten, ‘voor grote paniek is geen aanleiding: het oorzakelijk verband tussen bijvoorbeeld roken en longkanker is vele malen sterker.

“Een dagje
zonder vlees is echt
niet zo erg”

Houd één dag in de week het vlees in de koelkast,’ adviseert Van Etten, ‘en maak van een andere een visdag. Beperk de consumptie van rood vlees, zoals gehakt en runderlappen, tot tweemaal per week en neem op de overige twee dagen wit vlees als kip of een ander gevogelte.’ Wat betreft een aan te raden wekelijkse hoeveelheid vlees, sluit Van Etten zich aan bij het advies van de Gezondheidsraad: ‘500 gram. Niet veel, maar wel genoeg.’
‘Natuurlijk, vlees is ook van waarde voor het menselijk lichaam,’ zegt Van Etten. Zo is het rijk aan ijzer, zink en verschillende B-vitaminen. ‘Neem het stofje B12, dat alleen in dierlijke producten is te vinden. Dat speelt een belangrijke rol bij de stofwisseling. Wie heel weinig of geen vlees eet, loopt risico op een laag ijzergehalte en kan zich daarom meer vermoeid voelen. Laat je vlees een paar keer staan, dan zul je er niet veel van merken, maar doe je dat een langere periode, dan kom je op den duur bepaalde voedingsstoffen tekort.’

Bovendien leveren vleeswaren, en met name kip, een nodige dosis eiwitten. Dierlijke eiwitten dus, die net iets effectiever werken dan de plantaardige variant. ‘Eiwitten zijn opgebouwd uit verschillende soorten aminozuren. Vergelijk het met gekleurde legosteentjes. Sommige kleuren kan het lichaam zelf aanmaken, voor andere hebben we voeding nodig. In plantaardige voeding zitten net iets minder van die gekleurde legosteentjes dan in dierlijke voeding.’


Vervanging

Wie de laatste categorie helemaal achterwege laat, zal volgens Van Etten even moeten puzzelen voor een adequate vervanging. ‘Als je wilt gaan korten op vlees, zul je goed moeten uitkienen hoe je op een andere manier aan de benodigde eiwitten komt.’
Wanneer het gaat om een gemiddelde trainingsdag, hanteert Van Etten de formule: ongeveer 1,3 gram per kilogram lichaamsgewicht. Iemand van 70 kilo, zal op een sportdag (zonder vlees te eten) rond de 90 gram eiwitten binnen moeten krijgen, en doet er daarbij verstandig aan die verspreid over de dag te nuttigen (zie kader). ‘Je kunt wel 50 gram eiwitten ineens nemen, maar uit onderzoek is gebleken dat het lichaam, bijvoorbeeld voor het herstel na een inspanning, niet meer dan 20 of 30 gram nodig heeft.’

Van Etten adviseert in haar voorbeelddagmenu onder meer sojayoghurt, fruit, volkorenbrood en een linzenburger (zie linkerpagina), maar wie wil improviseren, kan bijvoorbeeld aan de slag met een rekenhulp van het Voedingscentrum. ‘Balans is belangrijk,’ benadrukt Van Etten. ‘Als je ineens veel noten gaat eten om je eiwitten aan te vullen, schiet je in calorieën weer enorm omhoog. Ja, het is echt wel even plannen.’

Menu van Morgen
Heeft de flexitariër de toekomst? Van Etten zegt zich te kunnen vinden in het Menu van Morgen van de website Natuur & Milieu, bestaande uit vijf pijlers: een hoofdrol voor groente, mee-eten met het seizoen, het nuttigen van meer peulvruchten, noten en volkorengranen, het waken voor voedselverspilling, en tot slot, een kleinere rol voor zuivel en vlees. Want lekker of niet: ‘Een dagje zonder is echt niet zo erg.’ 

 

Mis niets en schrijf je in op de nieuwsbrief

Schrijf je in voor de nieuwsbrief